سه شنبه نوزدهم خرداد ۱۳۸۸
هفته 24 تا 28 بارداري بهترين زمان تشخيص ديابت حاملگي است
| نتايج يک مطالعه حاکي است: انجام آزمايش GCT در زنان باردار با سابقه مرده زايي، سقط و تولد نوزاد با وزن بيش از چهار کيلو گرم براي تشخيص ديابت حاملگي ضروري است. اين بررسي توسط محبوبه عوض پور، کارشناس بهداشت عمومي شبکه بهداشت و درمان شهرستان شادگان با هدف بررسي بيماري ديابت بارداري به عنوان يکي از عوارض شايع دوران حاملگي صورت گرفته است. در بسياري از زنان در ابتداي دوران بارداري، آزمون هاي مربوط به قند خون، طبيعي هستند، اما در انتهاي بارداري به سبب ظرفيت محدود ترشح انسولين، کمبود انسولين و هيپرگليسمي ايجاد شده و تا زمان وضع حمل طول مي شود. اين وضعيت تحت عنوان ديابت بارداري خوانده مي شود. اگر چه بلافاصله پس از انجام وضع حمل، نتايج آزمون ها در زنان به حالت طبيعي باز مي گردد، اما در تعداد قابل توجهي از آنها در آينده به ديابت مبتلا خواهند شد، به طوري که هرچه ديابت در دوران بارداري شديدتر باشد، احتمال آن که بيمار پس از زايمان دچار ديابت شود، بيشتر است. اين بررسي به صورت مروري بر مطالعات قبلي، کليد واژه هاي اينترنتي و مقالات ژورنال هاي معتبر با استفاده از کليد واژه هاي تخصصي تهيه شده است. ديابت بارداري نوعي عدم تحمل گلوکز است که اولين بار در طي بارداري شروع و يا تشخيص داده شود. ديابت حاملگي با شيوع ٥/٤ درصدي يکي از عوارض شايع دوران حاملگي است. عدم تشخيص و درمان ديابت حاملگي موجب افزايش عوارض اين بيماري در مادر و جنين مي شود. از آنجا که به طور فيزيولوژيک، قند ناشتاي خانم هاي باردار پايين تر از حد معمولي است، کشف اين بيماري اهميت بسيار زيادي دارد و انجام آزمايش هاي روتين نظير FBS تقريباً هيچ ارزشي در دوران حاملگي ندارد، لذا براي تشخيص ديابت بارداري بايد از آزمايش Glucose Challenge Test) GCT) در هفته هاي ٢٤ تا ٢٨ بارداري استفاده شود. در اين بررسي آمده است: درصورتي که خانم بارداري داراي علائم خطري همچون سابقه ديابت بارداري در حاملگي قلبي، سابقه فاميلي ديابت، سابقه سقط، مرده زايي و يا تولد نوزاد با وزن بالاي ٤ کيلوگرم باشد در اولين مراجعه و بدون توجه به سن بارداري بايد تحت آزمايش GCT قرار گيرد. گفتني است بيماري ديابت بارداري يک مشکل بهداشتي ناخواسته است که درصورت عدم مديريت درست، ميتواند عوارض متعدد و غير قابل برگشتي براي جنين و مادر به جاي بگذارد. http://dari.irib.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=10950&Itemid=129 |
سه شنبه نوزدهم خرداد ۱۳۸۸
اتوپسي از مرگ جنينهاي بعدي جلوگيري ميكند.
اما اين موضوع تا چند سال پيش در كشور ما كاملا ناديده گرفته ميشد. با اين حال طي سالهاي اخير اتوپسي جنينهاي مرده نيز به خدمات برخي مراكز درماني كشور راهيافته و كارشناسان اميدوارند با استفاده از اين روش و گسترش آن بتوانند از مرگ و مير جنين در بارداريهاي بعدي جلوگيري كنند.
دكتر هاله سلطان قرايي، پاتولوژيست، عضو هيئت علمي پژوهشكده ابنسينا و مسئول فني پاتولوژي پژوهشكده ابنسينا در اين گفتوگو درباره نحوه انجام روش اتوپسي جنين بيشتر توضيح ميدهد.
- خانم دكتر، چرا روش اتوپسي روي جنين بهتازگي در مراكز درماني كشور ما باب شده است؟
متأسفانه اين روش تا به حال روي كودكان و بزرگسالان انجام ميشد ولي اهميت بهكاربردن آن در مشخص كردن علت مرگ جنين در كشور ما روشن نشده بود؛ بهطوري كه طي سالهاي گذشته جنينهاي مرده، معدوم يا دفن ميشدند اما در كشورهاي ديگر به جفت و بند ناف خيلي اهميت ميدهند؛ يعني حداقل در روز روي 2 تا 3 جنين مرده اين روش پياده ميشود.
- با اين روش چه اختلالاتي را در جنين ميتوان تشخيص داد؟
بهطور مثال پيچشهاي بند ناف، گرههاي بند ناف يا مشكلات جفت كه منجر به مرگ جنين شدهاند، مشخص ميشوند. علاوه بر اين اختلالات، در اين ميان ممكن است جنين مشكل قلبي يا مغزي و حتي مشكل كبدي هم داشته باشد يا اينكه در اثر يك سندرم يا اختلالي كه ژن آن در پدر و مادر وجود دارد، جان خود را از دست بدهد. براي همين تاكيد ما بر اين است كه تمام اندامهاي جنين در روش اتوپسي بايد بررسي شود.
- احتمال اينكه اين اختلالات در بارداريهاي بعدي هم تكرار شوند، چقدر است؟
ببينيد اگر مرگ جنين در اثر مشكلات بند ناف مثل بلند يا كوتاه بودن، پيچش بند ناف و... اتفاق بيفتد، ما خيال خانواده را راحت ميكنيم كه احتمال بروز اين اتفاق در بارداريهاي بعدي خيلي كمتر است ولي در بعضي از اين اختلالات احتمال اتفاق مجدد وجود دارد. مثلا ممكن است مادري در زمان بارداري توكسوپلاسموزيس گرفته باشد و ما متوجه شويم مرگ جنين بهعلت اين بيماري است؛ در اين شرايط براي بارداري بعدي به مادر فرصت ميدهيم و اين بيماري را درمان ميكنيم.
- هر مرگي در جنين احتياج به اتوپسي دارد؟
صد درصد. هر مرگي احتياج به اتوپسي دارد ولي ما چندين نوع علت مرگ داريم؛ يكسري از علتهاي مرگ به جفت برميگردد، يكسري به بند ناف و يكسري بهخود كودك. در اين ميان باز يكسري ژنهاي غالب و مغلوب و كروموزمها و همچنين بعضي بيماريهاي مادر كه با تاثير بر جفت و بندناف مشكل ايجاد ميكنند، در مرگ جنين دخيل هستند.
- در مورد جنينهاي سقطشده چطور؟ انجام اين روش را پيشنهاد ميكنيد؟
نه، در سقطهاي مكرر خود كودكان براي اتوپسي موارد مناسبي نيستند. البته درصورت بروز چند سقط، يكي از جنينها بايد اتوپسي شود چون ممكن است يك اختلال بارها تكرار شود كه امكان اين اتفاق كم است براي همين فقط جفت و بند ناف اين جنينها بررسي ميشوند.
- حالا برويم سراغ نحوه انجام روش اتوپسي.
براي انجام اين روش ما ترجيح ميدهيم كودكي كه سقط شده يا مرده همراه با جفت و بند ناف به ما برسد. همچنين جنين بايد تازه باشد و داخل هيچ مايع و محلولي نباشد.
تاريخچه كاملي از پدر و مادر هم لازم داريم كه اصلا ببينيم چه بيماريهايي در خانواده شايع بوده. سن والدين و شغلشان و تمام ريزنكتههايي كه در خانواده بوده شامل حاملگيهاي قبلي، نوع زايمان و بيماريهايي كه در بين كودكان ديگر وجود داشته هم مهم است. در مرحله بعد هم كودك وزن ميشود. ظاهر كودك را هم نگاه ميكنيم. ظاهر كودك از روي چينهاي پوستي و كف دست، چينهاي پشت پا و چشمها و طرز قرارگيري آنها، دور دست، دور شكم، دور قفسه سينه و طول دست و طول انگشت بررسي ميشود.
- و بعد از اين مرحله؟
در اينجا نوبت داخل بدن ميرسد. 3 حفره را باز ميكنيم؛ حفره مغز، سينه و شكم. اين اندامها در جاي خودشان و بعد از خارج كردن، وزن و اندازهگيري شده و براي پاتولوژي و بعد تهيه اسلايد آماده ميشوند.
- خانم دكتر، چقدر ميتوان در مورد نتايج اين روش بهطور صددرصد مطمئن بود؟
ببينيد، اتوپسي روش خوبي است ولي نميتوان اين قطعيت را داد كه همه اتوپسيها به نتيجه برسند چون به هرحال يك زماني ميتوان علت مرگ را تشخيص داد و يك زمان هيچ دليل واضحي براي علت مرگ وجود ندارد. ولي اين مسئله كه با اين روش در اغلب موارد ميتوانيم تكليف خانوادهها را در بارداريهاي بعدي روشن كنيم، به جاي خودش از اهميت زيادي برخوردار است.
- منظورتان از اينكه ممكن است هيچ دليل واضحي براي يك مرگ وجود نداشته باشد، چيست؟
به هر حال يكسري از مرگها قابل پيشبيني و يكسري غيرقابل پيشبيني هستند. يكي از مواردي هم كه كشورها را از نظر بهداشتي با هم مقايسه ميكنند، از همين نظر است چون اگر وضعيت بهداشتي كشورها مطلوب باشد، اگرچه ميزان مرگهاي جنيني صد درصد به صفر نميرسد ولي با همان روشهاي تشخيصي پيش از بارداري ميتوان درصد آنها را كاهش داد يا حتي از روشهاي كمك بارداري مثل لقاح مصنوعي در بارداريهاي بعدي استفاده كرد.
