عنوان مقاله :اتاق زايمان با يك گفت و گو آرام مي شود 
منبع مقاله :

test1True
◄گفت و گو با شعله فراهاني 
 

امروز بيش از هر زماني جهان به « ماما » نياز دارد . اين شعر روز جهاني ماماست .

وقتي صداي نوزاد در اتاق پرهياهوي زايمان مي پيچد تمام هوش و حواس يك ماما به اين است كه سلامت كودك را حفظ كند . ماما ، يعني همان كه در تمام لحظات درد و رنج همدم مادر است . در لحظات درد آرامش مي دهد و در لحظات بي درد آموزش . ماما ياد گرفته است كه به مادر بگويد چطور راه برود ، چطور نفس بكشد ، چطور « تن آرامي » داشته باشد تا اين منحصر به فردترين تجربه را به تجربه اي شيرين تبديل كند . شيرين ترين تجربه اي كه از ابتداي خلقت تاكنون همراه زنان بوده است .

« شعله فراهاني » وقتي با مادران در آخرين لحظات پيش از تولد فرزندشان صحبت مي كرد تمام شادي دنيا را در چهره اش به مادر منتقل مي كرد . او به مادران مي گفت : مي داني سال ديگر در اين لحظه چه كار خواهي كرد ؟ و آنها را به ياد شيرين خنده هاي اين موجود خدايي و كيك شيرين تولدش مي انداخت ، تا سمفوني جيغ اتاقهاي زايمان آرام بگيرد و هيچگاه يك مادر تحقير نشود ، وحشت نكند چون او مادر است ، انسان است ، بزرگ است و بايد بزرگمنشي را به نسل بعد از خود ياد بدهد .

مصاحبه اي كه مي خوانيد هر چند نمي تواند زبان گويايي براي بيان لحظات پردرد ، اضطراب ، هيجان و خستگي بين مادر ، نوزاد و ماما باشد اما بازگوكننده تلاشي براي تهيه پايان نامه اي است كه نقش فرد به فرد ماما و مادر را بيان كند .

شعله فراهاني با 145 مادر با همين روش آزموني را تجربه كرده است كه به تولد نوزاداني با علايم سلامت بالاتر منجر شده و طول مدت زايمان را كوتاه كرده است . او آنچه را با اين مادران آزموده تا پيش از او آزموده نشده بود .

او مي گويد : شما بايد ديدي وسيع نسبت به مامايي در ايران و جهان پيدا كنيد . مشكل مامايي در كشور ما اين است كه جايگاه آن مشخص نيست . در حالي كه در دنيا براي روز جهاني ماما جشن مي گيرند . اينقدر مامايي برايشان اهميت دارد ولي ما چي ؟

* چرا شما فكر مي كنيد ماما در ايران جايگاه مشخص ندارد ؛ در حالي كه من در منطقه محروم كشورمان شاهد بودم در حالي كه در روستاهاي كوهستاني پزشك ايراني نبود ، ماماها كاملاً حضور داشتند . جراحي مي كردند ، به وضعيت اورژانسي مادران رسيدگي مي كردند ، زايمان ها را مديريت مي كردند و ...

( اين مربوط به قبل از طرح خودگرداني بيمارستان ها بود )

- درست است . اين را بايد شما بگوييد . ماماهاي ما آنقدر تحت فشارند كه آنطور كه خوانده اند ، در كتابها نوشته و مي دانند نمي توانند به مادران رسيدگي كنند .

مي دانيد كه ماماها هم مثل بقيه كادر درماني امين مردم هستند . در دنيا افرادي را براي كاردرماني انتخاب مي كنند كه امين مردم باشند ، مردم ايشان را محرم خود مي دانند ، پس از نظر رفتار و كردار و منش اين انسانها بايد ويژگيهاي خاصي را دارا باشند . در حالي كه ماما در كشور ما از صبح تا غروب در يك اتاق زايمان ، پنج نفر را كنترل مي كند و از چند زائو مراقبت مي كند و در برخي از مواقع سرتاپايش غرق در خون مي شود بدون اينكه حتي يك عينك محافظت كننده داشته باشد و يا حمام كه دوش بگيرد .

تمام لحظات كار در اتاق زايمان پر از هيجان و اضطراب است و ماما به شدت تحت فشار جسمي و روحي قرار مي گيرد .

در مراكز درماني بايد ماما فرصت زيادي داشته باشد و حداقل يك ساعت بتواند با مادران صحبت كند . تاريخچه زندگي آنها را ياد بگيرد ، شرايط جسمي ، رفتاري ، رواني و فكري او را بداند و از طرفي رابطه او با همسرش را بپرسد و به مادر آگاهيهاي لازم را بدهد تا او ، خود درباره آمادگيش براي مادري انتخاب كند ، در حالي كه در شرح وظايف اين ماما چنين فرصتي اصلاً لحاظ نشده است .

* ماما براي خانواده ها چه كارهايي بايد انجام دهد ؟

- اصلاً اينطور مي توانيم شروع كنيم . درباره فلسفه مامايي و تفاوت آن با تخصص زنان در پزشكي .

در بعضي نقاط اين دو ، كاملاً مجزا هستند و بعضي جاها اشتراكاتي دارند . در دنيا اعتقادي كه وجود دارد اين است كه پزشك زنان از نظر بيماري شناسي به زن و جنين نگاه مي كند ، در حالي كه بارداري بيماري نيست .

الآن جنينها را در دنيا درمان مي كنند . درباره فشار خون بارداري و تمام بيماريهايي كه توأم با بارداري ايجاد مي شود پزشك متخصص زنان فعاليت مي كند .

همينطور متخصص زنان ، زنان سالمي كه بايد از نظر بيماري و سلامت بررسي شوند را غربال مي كند .

مامايي فلسفه و اساسش در دنيا اينطور است : زايمان و بارداري را پديده اي طبيعي مي دانند كه اگر از حالت طبيعي خارج شد به متخصص ارجاع مي دهند . ولي هر خانم باردار تعداد ترسها ، احتياجات و سؤالاتي دارد كه همراه بارداريش ايجاد مي شود ولي ربطي به بيماري ندارد .

ماما درباره اينكه يك بچه جديد مي خواهد وارد زندگي شود زن را آماده مي كند . به او مادر شدن را ياد مي دهد و زن را از همه نظر آماده اين واقعه عظيم زندگيش مي كند . اين در دوران بارداري و در طي 9 ماه مشاوره مادر و ماما صورت مي گيرد . ايده آل اين است كه يك ماما از ابتداي بارداري از زمان تولد نوزاد همراه بيمار باشد . يعني هر مادر باردار بايد يك ماما براي خودش داشته باشد ؛ ولي در ايران در درمانگاه فقط ماما قد ، وزن فشار خون ، رشد جنين و ... را كنترل مي كند . البته به تازگي حركتهايي دارد صورت مي گيرد .

* اين مشاوره چه فرايندي دارد ؟

- به صورت واحد تئوري خيلي سال است كه در دانشگاههاي ما آموزش داده مي شود . ولي هم مردم و هم مسؤولين براي اين مشاوره وقت و ارزشي نمي گذارند . هنوز مشاوره مامايي در مملكت ما جا نيفتاده .

* چطور بايد جا بيفتد ؟

- خانم جواني كه تازه ازدواج كرده در يك فرصت خوب و نسبتاً وسيع بايد با ماماي مسوول تنظيم خانواده صحبت كند . او شرح حال بگيرد و از نظر ارتباط با همسر ، روش هاي جلوگيري از بارداري و شرايط بارداري به اين خانم جوان آگاهيهاي لازم را بدهد . ماما به اندازه اي بايد آگاهي خود را بالا ببرد كه او خودش تصميم بگيرد ؛ در حالي كه در ايران فقط براي فرد تصميم مي گيرند . از اين روش پيشگيري استفاده كن ...

مامايي كه هم بايد پرونده بنويسد ، هم صحبت كند و هم كارهاي ديگري برعهده اش قرار مي گيرد خوب فرصت اين مشاوره را ندارد .

ماما نبايد كاري كند كه آمار بيماران پايين بيايد ، مؤاخذه مي شود ؟ و اين در صورتي است كه تعداد ماماها كم است و ماما بايد در عين حال به همه كارهايي برسد كه بيشتر شبيه منشي گري است .

* خانمهاي ما از نظر فرهنگي سزارين را بيشتر انتخاب مي كنند .

- دقيقاً همينطور است . چرا زن اروپايي كه براي اندام ، زيبايي و مسائل زناشويي خودش خيلي اهميت قائل است زايمان طبيعي را انتخاب مي كند . اگر زايمان طبيعي به زيبايي و سلامت زن آسيب وارد مي كرد ، هيچوقت اين انتخاب صورت نمي گرفت .

ببينيد اداره زايمانها در كشورهاي اروپايي به گونه اي شده است كه زايمان يك تجربه خوشايند است و مادر آن را انتخاب مي كند .

انتخاب زن ايراني به ترس او برمي گردد و اين هم به اداره زايمان در بيمارستانها مربوط مي شود .

من از زنان مي پرسيدم شما كه اصرار داري سزارين شوي مي داني خودت چطور به دنيا آمده اي ؟ از زن 15 تا 40 ساله همه مي گفتند با زايمان طبيعي . حالا چه تغييري ايجاد شده كه زن ايراني سزارين را انتخاب مي كند .

* خوب ، چون 40 سال پيش سزارين را بيماري مي دانستند ؟

- دقيقاً ؛ خوب حالا چرا خوب مي دانند ؟

من به عنوان كارشناس ارشد مامايي حاضرم اين خدمت را به جامعه انجام دهم كه ببينيم سزارين در چند درصد افراد عارضه ايجاد مي كند . اگر در 10 نفر هم عارضه اي ايجاد شود زياد است .

ما بايد فكر كنيم آيا خدا ، خلقت و آفرينش اين جنيني كه به اين زيبايي و كاملي ايجاد كرده ، مي گويد من ديگر اين آفريده را نمي توانم بيرون بياورم ؟ مگر مي شود ؟ پس اين همه انسان از اول تاريخ چگونه به دنيا آمدند .

* چطور اين اتفاق مي افتد ؟

- مادران ما همه زايمان طبيعي را انتخاب كرده اند . چون زن با تجربه اي كنارشان بود كه به آنها آموزش مي داد . افراد خانواده در كنار آنها بودند و آنها حامي داشتند و از سويي حريم شخصي شان حفظ مي شد . هيچ مردي در اتاق آنها وارد نمي شد . در حالي كه زن ما ، در اتاق زايمان تنها و بي حمايت است و افراد زيادي از جمله دانشجويان ( در بيمارستانهاي آموزشي ) حريم شخصي آنها را از بين مي برند .

* دوستان من دربيمارستانهايي زايمان كرده اند كه يكي از آنها سه روز درد را تحمل كرد چون مي خواست زايمان طبيعي كند و ديگري در حالي كه از شدت درد از حال رفته بود ، دو مرد را ديد كه وارد ليبر ( اتاق زايمان ) شدند تا او را با برانكارد به اتاق عمل ببرند و يكباره اين زن از حال رفته به او شوك وارد شد .

- دقيقاً همينطور است . امروزه در مامايي نوين اين عقيده وجود دارد كه در بسياري از موارد نبايد زن محدود به بستر شود اساساً وضعيت خوابيده به پشت براي جنين خطرناك است . ولي ما شاهديم كه در اكثر مراكز زايمان هنگام زايمان يك سرم به زن وصل مي كنند و او را مي خوابانند . نبايد به طور معمول به زن سرم فشار وصل كنند و به زور بخواهند بچه را بيرون بياورند . پس روند طبيعي زايمان چه مي شود ؟

در كتب علمي آمده است ايجاد محدوديت در بستر هنگام زايمان براي همه غلط است . خانمي كه براي زايمان آمده نبايد « محدوديت در بستر » داشته باشد . در اتاق زايمانهاي ما براي همه زنها محدوديت در بستر و يك سرم تجويز مي شود . در صورتي كه روش علميش اين است كه زن راه برود با حمايت ماما يا همراهش به طور متناوب تغيير وضعيت بدهد . حركات چرخشي لرزش لگن به او بدهند ، روشهاي تن آرامي را به او آموزش دهند و حتي رقصهايي براي آمادگي و سهولت زايمان وجود دارد . زن از هر نظر راحت است و حرفه مامايي يك ديد طبيعي نسبت به زايمان دارد . در كشورهاي اروپايي ماماها مسؤول اداره زايمان هستند و اين كارها را انجام مي دهد . ولي اكنون در كشور ما ، ماما زيردست متخصص شده است و فقط نقش كمك كننده به همكار خود را دارد . اين است كه آمار سزارين اينقدر بالا رفته .

* چه كار بايد كرد ؟

- بايد آگاهي را بالا برد . آمادگي قبل از زايمان و روشهاي اداره زايمان اصلاح شود . سرم فشاري كه در دست مادر است ، به او بگوييم اين چه ماده اي است و چكار مي كند و چه اثري دارد . بگوييم الآن در جسم و روح تو چه اتفاقي مي افتد ؟ و لحظه به لحظه را برايش تشريح كنيم تا با اين آگاهي آرامش پيدا كند . نحوه خروج جنين ، علت دردهاي زايمان و همه چيز به زبان ساده توضيح داده شود . خوب زني كه آگاهي ندارد از شدت ترس به رزيدنت خود لگد مي زند و يا به او توهين مي كند . اين را خودم شاهد بودم . ما نمي دانيم اين زن با چه پيشينه اي ساعت 3 نيمه شب به ما رسيده . بايد اين ارتباط از ابتدا بين مادر و ماما ايجاد شود . مراقبت دوران بارداري نبايد صرفاً مراقبت باليني و جسمي باشد . زن بايد ياد بگيرد چگونه هنگام زايمان نفس بكشد .

چگونه عضلات بدنش را شل كند و چگونه با ماما و پزشك همكاري كند . ولي ماماها و رزيدنتهاي ما در مراكز شلوغ فشار زيادي را تحمل مي كنند .

امروزه در دنيا مي گويند محيط اتاق زايمان و برخورد پرسنل بايد طوري باشد كه وقتي خانم وارد مي شود احساس اضطراب نكند . نحوه برخورد اوليه در لحظه ورود بسيار مهم است . حتي رنگ پرده هاي اتاق زايمان و تخت هاي زايمان در اكثر مراكز ، غيراستاندارد است من مي پرسم چگونه براي اين همه سزارين و سونوگرافي بودجه داريم ولي براي تجهيز يك اتاق زايمان آرامش بخش ، با تعداد پرسنل كافي نه ؟

* چرا ماماهاي ما از كنار جيغ زن در حال زايمان مي گذرند و كمكي نمي كنند ؟

- همه اينطور نيستند ، ماماها خيلي زحمت مي كشند . خوب عده اي هم خيلي بي انگيزه شده اند . مامايي كه در هر شيفت 20 زايمان گرفته و سر تا پايش غرق خون شده چه حق و حقوقي برايش قائل شده اند ؟ لحظه شماري مي كند بازنشسته شود و خلاص شود .

و حالا هم كه درصدي به زايمانها تعلق گرفته ، اين حق از ماماها گرفته شده ، در حالي كه تخصص ماما اداره زايمان طبيعي است .

* مگر زنان قديمي يا كوچ نشينها احتياجات عاطفي و رواني نداشتند كه به تنهايي زايمان مي كردند . آنها ماما نداشتند ؟

- در خانه و در ميان خانواده استرس بيمارستان نيست و زن از حمايتهاي خانواده بهره مي گيرد . مداخله در روند طبيعي زايمان نيست . در ساير كشورها همه تغييرات طبيعي بارداري و زايمان به خود او و همسرش آموزش مي دهند حتي در آمريكا گروهي زايمان بدون كمك را آموزش مي دهند .

* شما از چند نفر مراقبت و حمايت مي كرديد ؟

- در اين پژوهش و مراقبت اختصاصي – يك ماما از يك زن بود . چون هر زني شرايط خاص خودش را دارد . وضعيت جسمي و رواني او ، وضعيت خانواده ، رابطه با همسر ، روحيات و ... هر زن با ديگري متفاوت است .

ماما و پزشك توأماً بايد كشف كنند ، از تحقيقات جديد بايد استفاده كرد و علم روز را داشت . علم مامايي به ماما مي گويد چه ماساژهايي به مادر بدهد ، چگونه او تغيير وضعيت بدهد و ... كه زايمان بهتر و بادرد كمتر انجام شود .

* شما در پايان نامه خودتان چگونه كار كرده ايد ؟

- من در مورد نحوه اداره زايمان در كشورهاي پيشرفته تحقيق و بررسي كردم براي زن انتخابهاي مختلفي براي زايمان مطرح مي شود . آيا او مي خواهد از دستگاه تنس استفاده كند . زايمان در آب را ترجيح مي دهد ، بي حسي اپيدورال ( نخاعي ) مي خواهد ... همه اين روشها با عوارض و محاسنش براي زن توضيح داده مي شود و او با آگاهي انتخاب مي كند .

خانم با ماماي خود دوست و رفيق مي شود . زايمان فرايندي است كه زمان و طول مدتش مشخص و قابل پيش بيني نيست و براي همين در دنيا كاري مي كنند كه ماما در تمام طول مدت زايمان زن حضور داشته باشد . نه اينكه فقط دارو بدهد پرونده بنويسد صذاي قلب گوش كند .

* درباره زايمان در خانه چه نظري داريد ؟ نقش ماماها در اين نوع زايمان چه مي تواند باشد ؟

- زايمان در خانه در بعضي استانهاي ما هم وجود دارد . هر جا فرهنگ مردم چيزي را قبول مي كند زايمان هم با آن فرهنگ هماهنگ مي شود . اگر بگذارند در خيلي از مناطق ماماها مي توانند اين كار را انجام دهند . اين از روشهاي جديدي است كه در كشورهاي پيشرفته انجام مي شود .

* درباره پژوهش خود بيشتر توضيح دهيد .

- عنوان اين پژوهش ONE TO ONE MIWIFERY CARE است . يعني هر يك زن بايد توسط يك ماما حداقل از ابتداي زايمان تا انتهاي آن تحت مراقبت و حمايت مداوم قرار بگيرد . علاوه بر مراقبت باليني ماما حضور داشته باشد و عوض نشود و يك سري اقدامات خاصي را انجام دهد .

چون اين زن ارتباط خاص و ويژه اي با ماماي خودش برقرار كرده ، حداقل در فاز فعال زايمان تا انتها مسؤوليت مراقبت از مادر – جنين و هماهنگي ، كنترلها و آموزش براي از بين بردن اضطرابهاي زن و توانمند كردن او كه مي تواند از عهده زايمان برايد با همان ماماي اختصاصي مي باشد . حمايتهاي روحي و عاطفي ، آموزش تن آرامي ، روشهاي غير دارويي به عهده اين ماماست .

ماما از تمهيداتي براي انحراف حواس مادر از درد استفاده مي كند . در كشورهاي انگلستان و كانادا براساس پروتكل 1993 مراقبت اختصاصي مامايي در دستورالعمل هاي مراكز درماني قرار گرفته است . پژوهش ها نشان مي دهد كه اين نحوه مراقبت باعث مي شود مداخلات پزشكي ، سزارين ، بي حسي نخاعي و استفاده از ابزار و استفاده از داروهاي كاهنده درد به مراتب كم مي شود .

* شما با چند نمونه كار كرديد ؟

- 145 نفر گروه مراقبت اختصاصي ( مداخله ) 145 نفر گروه مراقبت معمولي ( كنترل ) .

* نتايج چه تفاوتي را نشان مي داد ؟

- كاهش طول مرحله اول و دوم زايمان

كاهش ميزان سزارين

كاهش ميزان زايمان با ابزار

و كاهش ارجاع نوزاد به بخش مراقبتهاي ويژه نوزادان نتايج ، اين كاهش ها را به طور معناداري نشان داد . علي رغم اينكه استفاده كمتري از سرم اكسي توسين ( فشار ) جهت تشديد دردهاي زايمان شده است . خانمها پس از اين مراقبت اختصاصي و پس از اين زايمان مي گفتند زايمان اين بود و ما اينقدر مي ترسيديم ؟

اگر هر گونه اضطراب ، ناراحتي ، تنش و دلشوره را از زن بگيريم فرآيند فيزيولوژي زايمان را تسهيل كرده ايم ؛ ولي وقتي زني از ابتداي ورود به اتاق زايمان تنها و بي كس مي خوابد حتي از نيروي جاذبه زمين محروم مي شود ، چگونه زايمان كند ! بايد ماماها فرصت پيدا كنند حمايت منحصر به فرد و اختصاصي از زن ارائه كنند . حتي طرز سلام ماما در ابتداي ديدن مادر ،‌ طرز برخورد و روش او پيامي به زن منتقل مي كند . مي تواند اين پيام را منتقل كند تو بيمار هستي . ولي مراقبت اختصاصي فلسفه اش اين است كه زايمان پديده اي طبيعي است .

* ماماها هم در اتاق زايمان با شما ارتباط برقرار مي كردند ؟

- ماماها مي گفتند اين مراقبت اختصاصي در حقيقت كار مامايي است . رزيدنتها هم وقتي مي ديدند زني آرام شده است مي گفتند معلوم است اين شيوه مراقبت خيلي اثر دارد .

تكنيك مهم نيست ارتباط مهم است .

* چند درصد زايمان اول بودند ؟

- 70 درصد زايمان اول بودند و زايمان دومي ها هم مي گفتند شما هر كاري را به ما مي گوييد بكنيم در زايمان قبلي مي گفتند نكنيد .

حضور يك فرد حرفه اي آموزش دهنده آرامش و امنيت ايجاد مي كند وقتي با خنده و روي باز و همدلي صحبت مي كردم همان زني كه تا آن لحظه گريه مي كرد مي خنديد و دردش را هم خوب تحمل مي كرد . وقتي ماما ارتباط دست برقرار مي كند مادر حرفش را گوش مي كند ، مي فهمد كه او راست مي گويد و كارهايي كه او مي گويد انجام مي دهد .

► 
 http://81.28.44.13/webpages/News/newstest/newmagalat2.asp?codma=17162&piclogo=